O Gaats, Griet!

DSC_0231

 

Dis die eerste week van die vakansie. Almal wil mooimaak. Wie op hierdie aarde, veral in ‘n sprokiesdorpie soos Freedom Town, kan ses weke lank asvaal en sonder glitter deur die jaareind-vakansie ploeg?

Dubbel die mooimaak, as jy ‘n tweeling het. En trippel dit, as jy drie dogters het. Griet sien met bekommernis dat haar salaris nie vertrippel het nie. Sy het ‘n paar baba-bullterriers verkoop, maar dit is ook so dat die jaar se klere-rekeninge hul toppunt bereik het. Dis glad nie moeilik om ‘n kaartjie leeg te koop as jy drie tieners het nie. Drie weke voor die skool eindig het twee pare skoolskoene gebreek. Dan was daar natuurlik die tallose jaareind-funksies, prefekte-funksies, klaspartytjies, afskeid van maats wat gaan trek, afskeid van onderwysers wat weggaan, te veel om te noem. En elkeen het óf ‘n bordjie koek of ‘n presentjie of ‘n afskeidsuitrusting vir ‘n okkasie nodig. Weet die onderwysdepartement Griet en haar vriendinne se dogters loop gevaar om al dik te word vóór Krismis??

Griet self voer lewenslank al oorlog teen oorgewig. Haar spruite het nog nie die verstand en die lydensvermoë om maande se dieet en kilometers se gehardloop deur te maak nie, laat staan nog die motivering. Griet is van geboorte af ‘n “fighter”, soos haar eerste liefde gesê het. Menende iemand wat doel stel en êrens heen mik. Haar dogters is kunstenaars en neig ietwat na hippies, en almal weet hippies eet groen koekies en lag oor die wêreld se probleme. En veral hul eie.

“Mamma,” kom vra Griet se jongste. Haar blou oë knip-knip en sy glimlag soos ‘n engel oor die geboorte van ‘n besondere soet kind. “Kan ons my naels laat mooimaak vir die vakansie? Assebliéf.”  Toevallig stop Tannie Sherryl en Oom Christo uitermate, totaal en al heeltemal per ongeluk, toevallig op daardie oomblik voor die deur. Hulle kom gou ‘n koffietjie drink by Griet, en Tannie Sherryl verneem of Griet haar dalk môre na die haarkappersalon sal neem, want Oom Christo het die motor nodig. Griet stem in en Tweeling Twee se glimlag skitter. Griet is baie bekommerd oor die glimlag, maar kuier beskaafd klaar.

Die gaste is net mooi afgesien, toe Klein Griet sommer op die tuinmuurtjie kom sit, Groot Griet aan die skouers neem, diep in haar oë kyk en sê: “Het jy gesién hoe mooi lyk tannie Sherryl se naels?” Griet word yskoud. Ja. Sy hét gesien.

Daar klim ‘n duiweltjie agter Tweeling se oor uit en kom sit in haar linkeroog.

“Sál sy my naels doen as ek haar mooi vra? Sy doen dan naels vir troues. Come on mammy. Jy het self so gesê. Sy is Jesus se kind, onthou.”

Dit lyk vir Griet asof dit baie gevaarlik kan wees om Jesus se kind te wees, veral as jou tweelingsussie ook mooi naels vreeslik ter harte neem. Sy noem dat die jong dame dan maar self met die tannie moet onderhandel, aangesien die tannie vir Griet neem vir ‘n melkskommel na die haarsny.

Die volgende môre is Tweeling Twee slaggereed. Haar tande is met Aquafresh se Superblink geborsel, en sy gaan ook sommer hare sny, wat. Alles wat tannie Sherryl doen, doen sy saam, want die tannie lyk soos Jennifer Lopez. En haar ma…. wel haar ma lyk soos Ou Griet. Verstaan?

Terwyl Ou Griet en Sherryl-Jennifer gesellig sit en gesels oor ‘n koppie haarsalon-koffie, en verneem wat is die nuutste metodes om ietsie vleiends met mens se hare te doen (vir die ouer gesig, natuurlik), sit Tweeling Twee gou ‘n pienk haarstukkie in. Net so vinnig terwyl Ou Griet nie kyk nie, sodat sy agterna ‘n epileptiese aanval kan kry buite die salon. Tweeling is so deksels oulik, sy  neem self die geldjie uit die beursie, betaal baie selfstandig en sê selfs dankie, asseblief en tot siens en waai vir almal.

Toe Ou Griet verneem hoekom die bedrag dan nou aansienlik meer is as gewoonlik, swaai sy haar kop soos My Little Pony, en haar ma kap amper om. En dis seker wat toe aanleiding gee na die ongeluk in die Spur en….Die-Nuwe-Suid-Afrika-Ongeluk-Wat Nooit-Moes-Gebeur-Het-Nie.

Effens duiselig van die helder neonpienk, en emosioneel erg gedisorienteerd, stap Griet voor, lekker omgekrap oor die Pink Pony agter haar. Goed met rigting, was sy nog nooit. Sommige dae verdwaal sy tussen haar eie kombuis en garage, veral as sy ingedagte is. Agter haar stap Tweeling Twee. Met ‘n grinnik wat strek reg rondom haar kop. Sy lyk soos ‘n pienk prinses, en haar voorkoms sê “My stepmother is an alien” en dat Griet dié stepmother-alien is. En agter almal kom Tannie Sherryl-Jennifer Lopez aan.

Griet stap vinnig. Trouens, alles wat sy doen, doen sy vervlaks vinnig. Sy het net ‘n eerste en ‘n vyfde rat.  En die kelnertjie, ‘n klein Baby Jake Matlala, draf met drie pragtige goue voortande en ‘n spyskaart nader en probeer plek aanwys. Ongelukkig merk Griet nie op dat hy ‘n ‘trainee’ is en nog regtig onseker van homself nie. Sy het ontsaglik simpatie met sulke omstandighede. En dis hoekom sy omvlieg so in haar loop om vir Sherryl-Jennifer te sê dat ‘n sekere tafel baie gemaklik lyk om by te sit, en dat sy daar gaan plaasneem. En toe neem sy met verbasing waar dat Baby Jake verdwyn het.

Sherryl Lopez glimlag ‘n verstommende glimlag. Die ganse Spur verkyk hulle. Tweeling is skielik weg, en Griet sien dat die personeel tot stilstand gekom het. Selfs die gaste se koppies en vurke hang in die lug en mense kyk haar verstom aan. Toe sien sy wat het agter haar gebeur.

Met die vinnige omswaai om met Sherryl Lopez te praat, het haar handsak vir Baby Jake getref. Die ding is, die handsak was op haar heup, aangedryf was deur die swaartekrag van haar agterstewe. Wat tot gevolg het dat Baby Jake plat op ‘n Spur bankie geland het, en verstom daar sit. Soos verstom soos Esegiël na sewe dae langs die Kebarrivier.

Griet wonder of sy hom moet klap. Hy lyk regtig of hy katatonies geskrik is. Sy gaan staan voor hom en skud haar kop. Hy skud sy kop ook. Toe glimlag sy. Hy glimlag ook. Sy lag. Hy lag ook. Alles wat Griet doen, doen Baby Jake. Hy het konkussie opgedoen. Hy is nie meer homself nie, hy is in sy maai.

Griet skraap haarself bymekaar. Sy help Meneer Matlala op aan sy hand, en stel nederig voor dat hy voor loop en die die plek aanwys. Sy gluur die Pienk Tweeling met die ponieperdjie hare aan, en belowe om elke neonpers draadjie op elke voortand self af te haal as sy nou iets sê. Sy kyk Jennifer Lopez heeltemal mis. Sy merk net op dat Mevrou Lopez haar sonbrille opgesit het en ‘n sneesdoekie onder haar neus hou. Sy het seker skielik verkoue gekry van die skok.

By die tafel gekom, bestel almal hul melkskommels. Tweeling onderhandel ‘n prys vir haar naels. Wat insluit dat sy vir ‘n week lank haar ma moet help in die huis, anders skuif die naels se prys met vyftig rand op. En Griet dink aan die liedjie van “I had a dream” en sy weet as sy ooit ‘n droom gehad het om ‘n dame te wees, kan sy daai droom nou maar heeltemal koebaai soen.

Advertisements

Griet-se-Oorsprong

IMG01226-20111207-1725

Griet moet haarself bekend stel. Veral vandat sy met ‘n skok verneem het dat haar naam dieselfde is as die skuilnaam van die vermaarde skryfster, Marieta van den Vyfer. Griet wil dit graag baie, baie duidelik maak dat sy glad nie in kompetisie is met Marieta nie.

Griet is ‘n doodgewone ma, wat woon in ‘n doodgewone plattelandse dorpie. Sy het ‘n dogter van so om en by een en twintig jaar, en is geseën met ‘n buitengewone kreatiewe tweeling (wie agt jaar later opgedaag het).

Dis tydens een van die tweeling se prysuitdelingsessies dat hierdie gewone ma ‘n Griet diep in haarself ontdek het.

Op die betrokke prysuitdeling, het kinders links  en regs trofee ontvang. Hierdie doodgewone ma het langs haar doodgewone eks-man gesit, en beide het hulle verwonder aan die intelligensie van ander mense se kinders, toe die skoolhoof skielik aankondig dat die “Griet Swart Wisselftrofee” vir Geskiedenis nou uitgedeel sou word. Sy en die tweeling se Pa het mekaar aangegaap, en het terstond in ‘n klipharde lagbui uitgebars wat by beide verander het in ‘n ernstige tering-agtige hoes. Voor sy met daardie trofee huis toe sou moes stap as kind, het sy waaragtig waar liewer Geskiedenis gedruip.

Stel jou dit voor. Ma en Pa sit in die sitkamer. Sondagmiddag en Ouma en Oupa en Tant Koekie en Oom Ben en die Nefies en die Niggies kom oor. En Pa maak keelskoon en sê ewe trots: “Hmm. Nou ja. En daar wen Sofia toe die Griet Swart wisseltrofee vir Geskiedenis”. Ek skaam my so dood, ek klim liewer deur my kamervenster en vlug as ek die gaste sien aankom.

Daar is egter nog ‘n geheim ook aan die saak verbonde.

In die giggelende, hoesende Griet se besige verlede, was daar darem een ding wat sy goed kon doen. Verskriklik, vreeslik uitstekend goed. Sy kon vinniger en meer lees as enige kind in haar klas. Sy het gelewe vir lees. ‘n Juffrou ontdek en ontgin toe die gawe, en sy word onmiddellik ingeskryf vir  ‘n kunswedstryd. Tydens haar eerste deelname wen sy sommer ‘n eerste prys, ‘n goue A, toegeken deur ene Miems de Bruyn, van Nommer Asseblief faam.

Goeie talent moet ontwikkel word, en die onderwyseresse staan tou om Griet te bespreek vir die die laaste periode op ‘n  Vrydagmiddag. En watter storie is daardie jare gewild, bekend, selfs beroemd? Liewe Heksie. Griet leer woerts warts om liewe Heksie se stem na te maak, so deksels oulik, dat haar pa vir sy sexy jong vroutjie beduie hoe sy maklik kan weet as sy dogter bel. Al wat sy moet doen, is om te hoor of Liewe Heksie op die foon is. In alle geval, Blommie en Kwaaikie Kabouter se stemme volg, en Karel Kat ook. Griet, die perd, is in besonder glad nie ‘n probleem nie.

Dis met die gedagte aan Griet-die-perd, dat Griet toe amper van haar stoel afval, veral toe sy verneem dat haar perd nou ‘n wisseltrofee in die Geskiedenisklas geword het. Sy is terstond huis toe, en het haar lewe deeglik in oënskou gaan neem. Iewers het sy iets gemis. Erens het iets aan haar deur kom klop en sy het dit nie gehoor nie. En toe gaan die lig vir haar op.

Ons leef nie meer in die era van boekvoorlesings nie, behalwe vir blindes. En dis gewoonlik ook net die Bybel in Zoeloe. Vir Zoeloe sien sy nie kans nie, sy leef tussen hulle en een woord is al ses-en-sestig letters lank en kan twaalf dinge beteken. Nee, glad nie. Skrýf is die oplossing.

Vir publiek skryf sien sy egter nog nie heeltemal kans nie. Griet was ietwat van ‘n dowwe perd in Liewe Heksie se verhaal. As sy dit nou nie mis het nie, was Griet ‘n holrug perd, wat nie altyd mooi wou teruggetoor word nie. So tot tyd en wyl sy geolie raak in haar kuns, bly Griet Anoniem. Daarna kan sy Werklikheid word.

Griet pluk haar skootrekenaar oop. Sy begin stories tik en dis vir haar verskriklik lekker. En sy teken alle apologie aan teenoor alle beroemde skrywers wat in Frankryk bly, want sy bly in Kwa-Zulu Natal en eet nog Transvaalse mieliepap as die gier haar pak.